De C rate geeft aan over welke tijd en met welke constante stroom een accu wordt ontladen bij het bepalen van de capaciteit. U ziet deze aanduiding in combinatie met de capaciteit in ampère uur, bijvoorbeeld 100 Ah bij C20. Zo weet u bij welke belasting de opgegeven Ah geldt.
Wat betekent een C rate precies
Capaciteit wordt gemeten door de accu te ontladen met een vaste stroom, tot een voorgeschreven eindspanning en bij een opgegeven temperatuur, meestal 25 °C. Voorbeeld, 100 Ah bij C20 betekent 5 ampère ontlaadstroom, gedurende 20 uur, tot de eindspanning van de betreffende accu. Bij C10 is de stroom hoger en levert dezelfde accu minder effectieve capaciteit, dit komt door interne verliezen en het Peukert effect.
Het Peukert effect in het kort
Hoe sneller u ontlaadt, hoe minder capaciteit u praktisch beschikbaar heeft. Rekenvoorbeeld, een accu die 100 Ah bij C20 levert, geeft bij een verdubbelde stroom ongeveer 9 uur looptijd, dus circa 90 Ah, afhankelijk van het accutype en de conditie.
Welke C rate is relevant voor uw gebruik
- Constante lage belasting, alarmsystemen of standby apparatuur, reken met C20.
- Gemiddelde belasting, boordverlichting of elektronica, reken met C10.
- Hoge belasting of pieken, lieren of elektrische motoren, reken met C5, bij veel hoge stromen eventueel C1.
Zo vergelijkt u accu’s eerlijk
- Controleer of de opgegeven Ah bij dezelfde C rate hoort, bijvoorbeeld C20 met C20.
- Vindt u verschillende C rates, gebruik de ontlaadtabellen in de datasheet voor een eerlijke vergelijking.
- Let op eindspanning en temperatuur, die horen bij de testcondities.
Waarom ziet u op AW Accu vaak alleen Ah
Veel fabrikanten en webshops tonen de nominale capaciteit in Ah, vaak gemeten bij C20. Voor tractie, AGM of gel komt C10 ook voor. De exacte C rate en ontlaadtabellen staan in de datasheet.
Praktische stroomtabel per C rate
Formule, stroom in ampère is capaciteit in Ah gedeeld door het aantal uren van de C rate.
| Capaciteit (Ah) |
C20 stroom (A) |
C10 stroom (A) |
C5 stroom (A) |
C1 stroom (A) |
| 50 |
2,50 |
5,00 |
10,00 |
50,00 |
| 75 |
3,75 |
7,50 |
15,00 |
75,00 |
| 100 |
5,00 |
10,00 |
20,00 |
100,00 |
Let op, C1 is zwaar voor veel loodaccu’s en niet altijd toegestaan, controleer altijd de datasheet van de fabrikant. De waarden hierboven zijn rekenwaarden, in de praktijk zijn Peukert effect en temperatuur van invloed op de haalbare looptijd.
- C5, C10, C20, de C rate die de ontlaadtijd en stroom voor de capaciteitsmeting definieert.
- Capaciteit wordt uitgedrukt in Ah, niet in vermogen. Vermogen is W of kW en hangt af van spanning en stroom.
- Alternatieve notatie, 5 h, 10 h, 20 h betekent ontladen in respectievelijk 5, 10 of 20 uur, dit is inhoudelijk hetzelfde als C5, C10, C20.
Veelgestelde vragen
Waarom staat de C rate niet altijd bij de specificaties
Omdat de vermelde Ah meestal de nominale C20 waarde is. Voor andere C rates kijkt u in de datasheet of vraagt u de tabel op.
Kan ik grofweg van C20 naar C10 rekenen
Bij loodaccu’s verliest u bij hogere stromen vaak 5 tot 15 procent aan effectieve Ah. AGM en gel verliezen doorgaans iets minder, natte accu’s iets meer. Dit is een vuistregel, gebruik voor belangrijke berekeningen de datasheet.
Is dit anders bij lithium accu’s
Ja, lithium heeft een lagere Peukert exponent, de capaciteit blijft bij hogere stromen beter overeind. Fabrikanten geven vaak 0,2 C of 0,5 C op als referentie. Gebruik bij voorkeur een geschikte
acculader of druppellader die past bij het type accu en de accuspanning.
